Groen op het werk verhoogt vitaliteit en productiviteit zorgmedewerkers, toont onderzoek VU

Beeld: Shutterstock

Zorgmedewerkers die regelmatig gebruik maken van groen op of rond hun werkplek rapporteren hogere vitaliteit, meer werkplezier en beter mentaal welzijn. Ook zijn ze productiever en minder geneigd om hun baan op te zeggen. Toch is het merendeel ontevreden over de hoeveelheid groen op hun locatie, en maakt slechts één op de acht er dagelijks gebruik van.

“Nemen we de behoefte aan groen serieus, dan kan dat een deel van het antwoord zijn op de zorgcrisis”

Dat blijkt uit onderzoek dat de Vrije Universiteit Amsterdam (VU) in samenwerking met GGzE heeft uitgevoerd onder ruim 600 medewerkers in de geestelijke gezondheidszorg (GGZ), gehandicaptenzorg en ouderenzorg.

“Er gaapt een groot gat: zorgmedewerkers willen veel meer groen dan ze nu krijgen”, zegt een van de onderzoekers en gedragswetenschapper aan de VU, Jolanda Maas. “Nemen we dat serieus, dan kan dat een deel van het antwoord zijn op de zorgcrisis.”

Kansrijke strategie

Het is voor het eerst dat de relatie tussen groen en vitaliteit is onderzocht bij medewerkers in de langdurige zorg. Eerder gebeurde dit al bij ziekenhuis- en kantoorpersoneel. Maas: “Terwijl juist de langdurige zorg onder enorme druk staat. Onze resultaten bevestigen dat: een kwart van de ondervraagden heeft een slecht mentaal welzijn, en ruim één op de tien loopt een hoog risico op burn-out.”

De resultaten zijn voor Maas ‘welkom nieuws in een sector waar uitval en uitstroom toenemen’. Investeren in groen blijkt een kansrijke strategie om zorgmedewerkers gezond en inzetbaar te houden. “Iedereen in Nederland is op enig moment afhankelijk van de zorg. Willen we die toegankelijk en van kwaliteit houden, dan kan meer aandacht voor groen echt verschil maken.”

Groen op de werkplek blijkt net zo sterk samen te hangen met medewerkerswelzijn als traditionele factoren zoals autonomie en erkenning op het werk.

Grote behoefte aan groen

15,6 procent van de ondervraagden gebruikt dagelijks groen op of rond de werkplek, meestal zo’n halfuur per dag. De behoefte aan groen is veel groter: 85 procent wil groen vaker gebruiken, 80 procent wil werken in een omgeving met voldoende groen en 87 procent vindt dat de werkgever het gebruik ervan actief moet stimuleren.

“De stap die nu nodig is, is dat groen structureel onderdeel wordt van beleid”

De onderzoekers doen aanbevelingen om groen structureel in te bedden in zorgorganisaties. Volgens het rapport vraagt succesvolle implementatie om een integrale aanpak waarin motivatie, kennis, cultuur, middelen en beleid samenkomen.

De beste inspiratievoorbeelden zijn die waar groen functioneel en toegankelijk is, zoals zitruimte onder bomen, tuin-zones, daktuinen en terrassen met echt groen.

Best practices

Er zijn al positieve ontwikkelingen zichtbaar, en een aantal best practices. Zo telt het collectief De Groene GGZ – een initiatief van IVN Natuureducatie en Nature For Health – inmiddels zo’n 25 aangesloten instellingen. In juli 2025 ging ook De Groene Gehandicaptenzorg van start, met vergelijkbare ambities. Deze programma’s hebben ook een plek in de agenda 2.0 van Collectief Natuurinclusief.

“De onderzoeksresultaten van de VU bevestigen wat we in de praktijk al langer zien: natuur is een waardevolle bouwsteen voor gezond werken”, zegt Tonja van Gorp, projectleider bij IVN. “Zorginstellingen erkennen dat steeds vaker, en dat zie je terug in tal van initiatieven: van buitenpsychologen tot groene pauzeplekken. De beweging groeit. Maar de stap die nu nodig is, is dat groen structureel onderdeel wordt van beleid. De bewijsvoering en aanbevelingen uit dit onderzoek helpen daarbij.”

LEES OOK:

• Lucie Vriesema, adviseur inzetbaarheid: “Spoor aan tot passieve ontspanning”
• “Welzijn medewerkers moet veel beter gemeten worden”