Leiderschap: authenticiteit zonder empathie komt zelfgenoegzaam over – houd altijd vast aan principes

Authentiek leiderschap is een onderwerp dat vaak ter sprake komt in coachingsessies met senior leiders die zijn opgeleid om heldhaftig en moedig leiderschap te tonen, maar ook worden aangemoedigd om menselijk en kwetsbaar te zijn.

“U beantwoordt de belangrijke vraag: vergroot of verkleint mijn reactie het vertrouwen op dit moment?”

Deze tegenstellingen komen in verschillende vormen naar voren: optimisme of eerlijkheid in een crisis, openhartigheid of verdoezeling wanneer een medewerker ondermaats presteert, direct of eerbiedig in communicatie. Wat moet het worden?

Zoals gewoonlijk is het antwoord eenvoudig maar complex, schrijft Graham Ward, adjunct-hoogleraar Organisatiegedrag aan business school INSEAD, in een artikel op INSEAD.edu.

Het is verstandig om van binnenuit te beginnen, met een duidelijk beeld van je waarden. Je sterke en zwakke punten kennen betekent niet dat je alles moet delen. Maar eerlijk zijn over wat je nog moet leren, getuigt zowel van menselijkheid als van de bereidheid om te groeien.

Als je daarentegen van buitenaf werkt, word je eerder beïnvloed door politiek en de wisselende stemming binnen de organisatie. Je reageert dan op anderen in plaats van te handelen vanuit je eigen principes.

HR Leadership Academy

De HR Leadership Academy is een zorgvuldig samengestelde selectie uit ons opleidingsaanbod, speciaal gericht op HR-managers en senior HR-professionals die hun rol en invloed binnen de organisatie willen versterken.

Meer informatie

Duurzame waarde creëren

Het is ook belangrijk om na te denken over wat op lange termijn duurzame waarde creëert, en dat als een constante lens te gebruiken bij het leiden van je team of organisatie. Door mensen regelmatig te herinneren aan het doel van hun werk en waarom het een verschil maakt, blijf je met beide benen op de grond staan. Het voorkomt ook dat je verstrikt raakt in kortetermijndenken of micromanagement.

Een teamlid zou bijvoorbeeld kunnen vragen: “Wat gebeurt er als we onze kwartaal-KPI’s niet halen?” Misschien maakt u zich hier oprecht zorgen over en voorziet u ontslagen. Om hier op een authentieke manier over te communiceren, moet u rekening houden met uw rol. Eerlijk zijn zou waarschijnlijk het personeel demoraliseren. Liegen zou u doen overkomen alsof u geen integriteit heeft en uw geloofwaardigheid schaden als de situatie verslechtert.

Middenweg

Een middenweg tussen deze twee uitersten zou als volgt kunnen klinken: “Ik heb er alle vertrouwen in dat we vooruitgang boeken en dat onze algemene strategie vruchten zal afwerpen. Er zijn tekenen van hoop en het is pijnlijk voor mij om het alternatief te overwegen. Ik kan de druk van bovenaf niet negeren dat we ons misschien op de kosten moeten concentreren als we de cijfers niet halen, maar dat zie ik op dit moment niet gebeuren.”

Op deze manier bent u authentiek in uw rol. U beantwoordt de belangrijke vraag: vergroot of verkleint mijn reactie het vertrouwen op dit moment?

Laat u leiden door uw principes

Leiders moeten trouw blijven aan hun waarden, maar flexibel zijn in de manier waarop ze die uitdragen. Afhankelijk van de context kan het nodig zijn om de manier waarop u uw gedachten en gevoelens communiceert aan te passen. Toch mogen uw collega’s nooit twijfelen aan uw waarden.

Het is goed om te onthouden wat politici vaak vergeten: leiderschap is een dienst aan anderen. Die dienst wordt geleverd door beslissingen te nemen die gebaseerd zijn op wat op een bepaald moment het beste is voor velen. Let wel, ik zeg velen, niet de meerderheid. Leiderschap is geen populariteitswedstrijd. Soms moeten er moeilijke beslissingen worden genomen. Op zulke momenten moet je oprecht en principieel zijn.

Professionele grenzen respecteren

Authenticiteit zonder empathie kan zelfgenoegzaam overkomen en niet inspirerend zijn. Leiders moeten op basis van de emotionele behoeften van hun teams beoordelen wanneer en hoe ze authentiek kunnen zijn.

Tegelijkertijd moeten ze professionele grenzen respecteren. De context is belangrijk. In sommige situaties is het nodig om de toon of stijl aan te passen aan het publiek. Maar dat betekent niet dat je te veel informatie moet delen of je op een onprofessionele manier moet gedragen die buiten de normen van de werkplek valt.

Authenticiteit zal altijd een lastig probleem blijven voor leiders. De sleutel is om trouw te blijven aan je kernwaarden. Die bepalen hoe je je gedraagt en leiding geeft, ongeacht de situatie.

Graham Ward is adjunct-hoogleraar Organisatiegedrag aan INSEAD en programmadirecteur van The Challenge of Leadership, een executive education-programma voor senior leiders.

LEES OOK: Leiders verspelen snel vertrouwen in onzekere tijden. Hoe voorkomen zij dit?