Pieter Versteeg en Bianca van den Tol, HR VDK Groep: “Als je mensen eigenaarschap geeft, creëer je leiders”

Beeld: CHRO/Pieter Versteeg

[invoegen link podcast]

“Als je mensen vertrouwen geeft, gaan ze groeien. Niet lineair, maar exponentieel. In plaats van sturen op taken, stuur je op resultaat en eigenaarschap. Mensen bepalen zelf hoe ze hun doelen bereiken. Dat verhoogt de intrinsieke motivatie en leidt tot betere resultaten”, aldus Pieter Versteeg, CHRO VDK Groep, in de nieuwste aflevering van de HR Podcast.

Voor HR betekent de snelle ontwikkeling die de technische dienstverlener doormaakt een bijzondere uitdaging: hoe ontwikkel je leiderschap, bouw je aan samenwerking en bewaak je cultuur in een organisatie die bestaat uit tientallen autonome bedrijven? Volgens HR Regiomanager Bianca van den Tol en CHRO Pieter Versteeg ligt in die autonomie de kracht. En voor alles wat VDK doet zijn drie kernwaarden richtinggevend: ondernemerschap, sfeermeesterschap en rentmeesterschap.

Pieter: “Dat gevoel van eigenaarschap en autonomie is essentieel”

De VDK Groep groeit pijlsnel en bouwt tegelijk aan een organisatie waarin ondernemerschap, cultuur en lange termijn hand in hand gaan. In deze podcast vertellen Bianca van den Tol en Pieter Versteeg hoe zij HR positioneren als aanjager van die groei. Van een decentrale structuur met meer dan 150 zelfstandige bedrijven tot het ontwikkelen van leiderschap en opvolging: alles draait om vertrouwen, verbinding en ontwikkeling. Wat betekent dat concreet voor HR? En hoe houd je richting in een organisatie waar autonomie de norm is?

VDK profileert zich als een familie van zelfstandige bedrijven. Betekent dat dat er feitelijk meer dan 150 werkgevers samenwerken onder de noemer van VDK Groep?

Pieter: “Ja, dat klopt. We hebben inmiddels meer dan 150 bedrijven en die zijn volledig zelfstandig. Dat is ook precies wat we benadrukken wanneer bedrijven zich bij ons aansluiten. Ze blijven hun eigen identiteit houden. Dat onderscheidt ons ook van andere partijen. Tegelijkertijd verbinden we die bedrijven via onze strategische pijlers en onze kernwaarden: ondernemerschap, sfeermeesterschap en rentmeesterschap. Vanuit die basis helpen we bedrijven om verder te groeien.”

Het zijn dus geen klassieke dochterondernemingen, maar bedrijven die zich aansluiten?

Pieter: “Precies. ‘Aansluiten’ is ook hoe zij het zelf ervaren. We hebben regiobijeenkomsten waarin nieuwe directeuren vertellen waarom ze zich bij VDK hebben aangesloten. Dat gevoel van eigenaarschap en autonomie is essentieel.”

De groei van VDK is indrukwekkend. Hoe ervaar je dat zelf?

Pieter: “Toen ik in 2024 kennismaakte met VDK, hoorde ik: wat we in vijf jaar wilden bereiken, deden we in drie jaar. Wat we in drie jaar wilden doen, lukte in twee. En nu realiseren we in één jaar wat twee jaar zou gaan kosten. Dat tempo, die ambitie en vooral dit avontuur – dat wilde ik meemaken. En die groei is niet alleen nationaal; we breiden ook internationaal uit, onder andere naar Duitsland, Zweden, Oostenrijk en Zwitserland.”

Bianca, jij werkt als HR-regiomanager dicht op de bedrijven. Hoe divers is het HR-landschap binnen de groep?

Bianca: “Heel divers. We hebben bedrijven van vijftien medewerkers tot organisaties van vierhonderd mensen. Bij de grotere bedrijven zie je volledige HR-teams, terwijl bij kleinere bedrijven HR er vaak ‘bij’ wordt gedaan.

Bianca: “We zijn geen corporate die iets oplegt; we bouwen echt vanuit de praktijk”

Dat maakt onze rol uitdagend, want je moet op elk niveau waarde toevoegen. Wat we ontwikkelen als groep komt altijd voort uit de behoeften van die bedrijven. We zijn geen corporate die iets oplegt; we bouwen echt vanuit de praktijk.”

Dat moet voor kleinere bedrijven een groot voordeel zijn, nietwaar?

Bianca: “Zeker, maar ook voor grotere bedrijven. Wat je ziet is dat HR-managers van aangesloten bedrijven ineens onderdeel worden van een veel groter netwerk. Tijdens HR-dagen ontstaan er sterke sparringsessies en verbindingen. Dat is onze rol: die synergie faciliteren en tegelijkertijd HR-gereedschap, zoals wij dat noemen, creëren die de bedrijven verder versterken. . Zowel kleine als grote bedrijven profiteren daarvan.”

Jullie werken met drie kernwaarden: ondernemerschap, sfeermeesterschap en rentmeesterschap. Kun je die toelichten?

Pieter: “Ondernemerschap is de basis. Wij verwachten dat iedereen werkt vanuit een plan en resultaatgericht is. Zoals Zoals Frans van der Kolk, onze CEO, zegt: ‘Winnaars hebben een plan, verliezers een excuus’. Dat betekent ook dat je je dag begint met de belangrijkste resultaten die je wilt bereiken. Dat is ondernemerschap in de praktijk.”

En sfeermeesterschap?

Pieter: “Dat is echt uniek voor VDK. We werken vanuit een Happiness Team met betrokken Happiness Managers (in de podcast gebruikt Pieter de term ’officers’ in plaats van deze juiste term ‘managers’ en dat corrigeert hij hier graag gezien het leidende belang van deze rol) dat niet onder HR valt, maar direct onder de CEO, ofwel de Chief Happiness. Denk aan het organiseren van grote events waar medewerkers met hun familie welkom zijn. En het gaat verder: elk bedrijf heeft een eigen sfeermeester. Die organiseert activiteiten en zorgt voor verbinding. Het familiale karakter is cruciaal. Dat zorgt voor betrokkenheid en trots.”

Bianca, hoe zie jij die waarde terug in de praktijk?

Bianca: “Sfeermeesterschap zit in alles. Het gaat om aandacht voor mensen en verbinding creëren. Wij ondersteunen dat vanuit HR bijvoorbeeld met medewerkersbelevingsonderzoeken via onder meer eNPS-metingen. We luisteren actief naar medewerkers en vertalen dat naar verbeteringen. Uiteindelijk zijn zij degenen die het succes van de organisatie bepalen.”

En rentmeesterschap?

Pieter: “Rentmeesterschap gaat over de lange termijn. Over het ontwikkelen van mensen en het bouwen aan opvolging. Toen ik begon, hoorde en zag ik dat externe directeuren vaak minder goed aansloten bij onze cultuur. Daarom investeren we sterk in interne ontwikkeling van intern doorgroeiende leiders. Met onze VDKansenmonitor brengen we prestaties en potentie in kaart en koppelen daar gerichte ontwikkelprogramma’s aan.”

Pieter: “We selecteren mensen die de potentie hebben om directeur te worden en begeleiden hen intensief”

Kun je een voorbeeld geven?

Pieter: “Ons high potential-programma is daar het beste voorbeeld van. We selecteren mensen die de potentie hebben om directeur te worden en begeleiden hen intensief. Het doel is dat minimaal twee derde van de high potentials binnen twee jaar doorstroomt naar die rol. We werken daarbij samen met externe partners en op basis van nauwe samenwerking met Nyenrode University kunnen we die high potentials ook certificering bieden. Het mooie is: dit zijn allemaal mensen die de cultuur al kennen en draagvlak hebben binnen de organisatie.”

Bianca, wat doet die aanpak met de samenwerking binnen de groep?

Bianca: “Die versterkt die enorm. Mensen leren van elkaar, krijgen inzicht in andere bedrijven en nemen die kennis weer mee terug. Dat geldt op alle niveaus: van directie tot werkvloer. Die kruisbestuiving is echt de kracht van de groep.”

Hoe kijk je naar de oorsprong van die filosofie?

Bianca: “De oprichting van VDK komt voort uit twee observaties: ondernemers hadden vaak geen opvolging en en er kwamen steeds meer randzaken bij. Door zich aan te sluiten bij de groep krijgen ze ondersteuning én kunnen ze zich richten op ondernemen. Rentmeesterschap betekent dat we bijdragen aan een duurzame toekomst van die bedrijven.”

Pieter, jij koppelt rentmeesterschap ook aan vertrouwen.

Pieter: “Absoluut. Als je mensen vertrouwen geeft, gaan ze groeien. Niet lineair, maar exponentieel. In plaats van sturen op taken, stuur je op resultaat en eigenaarschap. Mensen bepalen zelf hoe ze hun doelen bereiken. Dat verhoogt de intrinsieke motivatie en leidt tot betere resultaten.”

Wat voor leiderschap vraagt dat?

Pieter: “Situationeel leiderschap. We hebben bedrijven in verschillende fases van groei, dus dat vraagt niet één type leider. Wat wel constant is: resultaatgerichtheid vanuit ondernemerschap, aandacht voor mensen vanuit sfeermeesterschap en focus op ontwikkeling vanuit rentmeesterschap.”

Wat zijn voor jullie de grootste uitdagingen die bij zo’n snelle groei ook onvermijdelijk opdoemen?

Pieter: “Recruitment is een belangrijke. We zijn van één recruiter naar een team van meer dan tien gegaan. De kosten per hire zijn gehalveerd en we vulden in het opstartjaar meer dan vierhonderd vacatures in. De echte uitdaging zit hem in de mindset: bedrijven helpen ook zelf creatiever te worden in het aantrekken van talent en te beginnen met het interne talent eerder de kans geven. Dat begint te groeien.”

Bianca: “Soms moet je afscheid nemen van het idee van het ‘perfecte profiel’ en investeren in ontwikkeling”

Bianca, hoe kijk jij naar die uitdagingen?

Bianca: “Ook wij hebben te maken met arbeidsmarktkrapte en vergrijzing. Dat vraagt dat we als HR vooruitdenken. Soms moet je afscheid nemen van het idee van het ‘perfecte profiel’ en investeren in ontwikkeling. Dat geeft energie: mensen zien groeien en bijdragen aan hun toekomst.”

Tot slot: wat maakt HR binnen VDK bijzonder?

Pieter: “Dat we bouwen vanuit de bedrijven, niet eroverheen. En dat we onze kernwaarden echt kunnen door vertalen naar de praktijk.”

Bianca: “En dat we het samen doen. Als familie van bedrijven, waarin iedereen van elkaar leert en elkaar versterkt.”

[invoegen link podcast]