TNO ziet ‘skillsgericht’ leiderschap als sleutel tegen krapte

Dat stelt TNO in het rapport Skillsgericht leidinggeven – Inzichten uit theorie en praktijk.

Skillsgericht leidinggeven is een relatief nieuw begrip dat nog nauwelijks als afzonderlijk concept in de wetenschap is uitgewerkt. De kern sluit wel aan bij wat al langer bekend is: effectief leiderschap draait om het herkennen en stimuleren van ontwikkelpotentieel.

De vernieuwing zit vooral in de ‘skillslens’: consequent sturen op wat iemand kan, wil leren en kan toepassen en niet op formele kwalificaties

In die benadering wordt ontwikkeling geen ‘extraatje’ voor high potentials, maar een manier om werk en talent beter op elkaar te laten aansluiten. TNO legt daarbij nadruk op maatwerk: medewerkers verschillen in talenten, ambities en leerbehoeften en een leidinggevende moet daarop kunnen inspelen.

Drie knoppen voor de manager: Richting, Ruimte, Ruggensteun

Om het begrip skillsgericht leidinggeven inhoud te geven, gebruikt TNO een praktisch kader met drie elementen: Richting, Ruimte en Ruggensteun.

• Richting betekent dat de leidinggevende een visie schetst: waar beweegt de organisatie naartoe, wat gebeurt er met functies en taken, en welke skills worden belangrijker? Ook helpt de leidinggevende medewerkers bij het bepalen van hun eigen koers binnen het bedrijf.
• Ruggensteun draait om steun en veiligheid. Leidinggevenden creëren een omgeving met vertrouwen waarin leren mogelijk is en waarin fouten maken mag.
• Ruimte gaat over tijd, middelen en autonomie: medewerkers moeten eigen regie kunnen nemen en hun werk kunnen vormgeven met ruimte voor individuele verschillen.

Het kader is bedoeld als overzichtelijke set ‘knoppen’ waaraan organisaties en leidinggevenden kunnen draaien, juist omdat skillsgericht werken anders makkelijk ad hoc blijft en afhankelijk wordt van individuele enthousiastelingen.

Verwantschap met empowering en transformationeel leiderschap

TNO plaatst skillsgericht leidinggeven nadrukkelijk in het verlengde van bestaande leiderschapsstijlen. Het is verwant aan empowering leadership (ontwikkelingsgericht leiderschap): een stijl waarin talentidentificatie, -benutting en -ontwikkeling centraal staan en waarin de leidinggevende ook de werkomgeving zo inricht dat talent tot bloei komt. In zo’n context is psychologische veiligheid essentieel: medewerkers moeten initiatief durven nemen en zich kunnen uitspreken zonder angst voor negatieve gevolgen.

Ook sluit skillsgericht leidinggeven aan bij transformationeel leiderschap: medewerkers inspireren en motiveren om hun potentieel te benutten, voorbij traditionele kaders zoals diploma’s.

Skills-based werken: de HR-aanpak van de toekomst

Hoe zorg je ervoor dat mensen zich blijven ontwikkelen in en door hun werk? Skills-based HRM geeft daar een antwoord op. Deze training geeft jou als HR-professional handvatten om talenten en vaardigheden van mensen in en toe te passen in beleid en praktijk. Je maakt kennis met digitale tools zoals online matchingstools en het Skillspaspoort en je ontdekt hoe je duurzame inzetbaarheid echt vormgeeft. Praktisch, strategisch en direct toepasbaar.

Meer informatie training

Wat organisaties nú kunnen doen

TNO’s boodschap aan organisaties is duidelijk: skillsgericht leidinggeven ontstaat niet vanzelf. Investeren in leidinggevenden is noodzakelijk, bijvoorbeeld via training in coachende vaardigheden, het voeren van ontwikkelgesprekken en het herkennen van talent.

Daarnaast adviseert TNO om hulpmiddelen breder te implementeren, zoals een skillsmatrix of een digitaal skillspaspoort, zodat inzicht ontstaat in aanwezige en benodigde skills. Dat maakt het gemakkelijker om gericht te ontwikkelen en om mensen sneller te matchen op taken en rollen. Tegelijk blijft het persoonlijke gesprek leidend: tools ondersteunen, maar vervangen niet de dialoog tussen leidinggevende en medewerker.

De grootste valkuil is volgens TNO dat goede voornemens sneuvelen in de dagelijkse drukte. Daarom zijn organisatiebrede randvoorwaarden nodig: een heldere visie op waar het werk heen beweegt én voldoende tijd en middelen om ontwikkeling structureel te maken. TNO noemt als concrete manieren: vaste reflectie- en ontwikkelmomenten in bestaande overleggen, een meester-gezel- of buddy-systeem, of zelfs ontwikkeldagen waarop medewerkers bewust worden vrij gepland voor hun groei.

LEES OOK:

• Duurzame inzetbaarheid heeft voor HR in 2026 de hoogste prioriteit
• Bij Stedin is HR copiloot bij de skills-based transformatie: “Sleutelrol voor de business”
• Skills based selecteren van kandidaten: slimme route naar talent in krappe arbeidsmarkt