Ervaringen, waarden en overtuigingen CEO kleuren strategische koers organisatie wijst onderzoek uit

Ben je een leider als je leiding geeft? - leider versus baas
De CEO als rationele, op eigen gewin gerichte homo economicus? Volgens het onderzoek van bedrijfskundige Lisanne Veter hebben de levenservaring, waarden, gezinssituatie en persoonlijke eigenschappen van een CEO meer impact op strategische bedrijfsbeslissingen dan vaak gedacht.

Beeld: Shutterstock

Veter verdedigde in januari met succes haar proefschrift, ‘CEO influence on strategic decisions and firm outcomes. A behavioral perspective’, aan de Universiteit van Amsterdam.

“Bedrijven met CEO’s met feminiene eigenschappen investeren significant meer in maatschappelijk verantwoord ondernemen”

CEO’s zijn uiteindelijk verantwoordelijk voor de koers van het bedrijf. Maar in welke mate spelen hun persoonlijke kenmerken hierin mee? Volgens Veter is het belangrijk om met een meer menselijke blik naar strategisch leiderschap te kijken. “CEO’s zijn niet alleen professionals, maar ook mensen met ervaringen, waarden en overtuigingen die hun werk kleuren”, zegt ze in een interview met de Universiteit van Amsterdam (UvA).

Masculiene en feminiene eigenschappen

Veter onderzocht de impact van die persoonlijke kenmerken op strategische besluitvorming en bedrijfsuitkomsten. Ze gebruikte hiervoor paneldata van de S&P 100-bedrijven en een survey onder 150 Nederlandse bestuurders en toezichthouders, waarvan veel CEO’s.

Veter keek allereerst naar hoe ‘masculiene’ en ‘feminiene’ eigenschappen van CEO’s samenhangen met maatschappelijk verantwoord ondernemen en analyseerde daarvoor de jaarlijkse brieven van CEO’s aan aandeelhouders met een tekstanalyse-tool. Op basis van hun taalgebruik kreeg elke CEO een score op masculiniteit/feminiteit. “Er kon op die manier gekeken worden naar feminiene mannen en masculiene vrouwen en vice versa”, legt Veter uit.

Bedrijven met CEO’s die overwegend feminiene eigenschappen vertonen, zowel mannen als vrouwen, investeren significant meer in maatschappelijk verantwoord ondernemen dan bedrijven met vooral masculien georiënteerde CEO’s, ontdekte Veter. “Dit verschil wordt wel kleiner als het bedrijfsrisico hoog is of als aandeelhouders veel invloed hebben.”

Duurzame versus economische doelen

Vervolgens onderzocht ze hoe politieke voorkeur, sociaaleconomische achtergrond en openheid voor verandering bepalen welke door de Verenigde Naties vastgestelde duurzame ontwikkelingsdoelen CEO’s belangrijk vinden.

“Bij het selecteren en begeleiden van CEO’s zou je breder moeten kijken – bijvoorbeeld ook naar iemands waarden en kijk op de wereld”

Progressieve CEO’s en CEO’s uit lagere en hogere sociaaleconomische milieus zetten zich sterker in voor sociale en milieugerichte doelen, zoals het bestrijden van ongelijkheid en klimaatverandering en het behouden van biodiversiteit. Conservatieve en middenklasse-CEO’s focussen vaker op economische doelen, bijvoorbeeld het realiseren van duurzame economische groei, innovatie en werkgelegenheid. Opvallend is dat bij bestuurders die sterk openstaan voor verandering, sociaaleconomische achtergrond minder voorspellend is.

Huwelijk, ouderschap en bedrijfsgroei

Uit haar analyse blijkt ook dat huwelijk en ouderschap samenhangen met de groei van een bedrijf. Getrouwde CEO’s realiseerden gemiddeld meer groei, terwijl CEO’s met kinderen vaker minder groei lieten zien. Bedrijfsrisico speelt daarbij een rol: bij sterk gefinancierde bedrijven met een relatief grote langlopende schuldenlast maakt het minder uit of de CEO getrouwd is.

In plaats van het beeld van een CEO als rationeel en gericht op eigen gewin, laat Veter met haar onderzoek zien dat ervaringen, waarden, gezin en achtergrond er ook toe doen. Dat heeft volgens haar ook praktische gevolgen. “Bij het selecteren en begeleiden van CEO’s zou je breder moeten kijken dan alleen cv en eerdere resultaten – bijvoorbeeld ook naar iemands waarden en manier van kijken naar de wereld.”

Lees ook:
Vier prioriteiten voor CHRO’s in 2026 volgens Gartner
Geef medewerker CEO met een gezicht voor organisatie-alignment en duurzame waardecreatie