Ontslag: Niet jokken voor nieuwe baan, maar ontslag oud-baas Milieudefensie is discutabel

Een sollicitant vragen naar zijn fysieke en financiële gezondheid vinden we als werkgever lastig. Want hoe controleer je de juistheid van het antwoord op de vraag of de werknemer fit genoeg is voor de baan en hoe stel je vast dat hij geen problematische schulden heeft? Dus ja, vragen staat vrij, maar het antwoord kan nogal vrijblijvend zijn.

“Het verleden van Pols was redelijk makkelijk te achterhalen, is gebleken. Dit onderzoek heeft Tata kennelijk ook niet gedaan.”

De vragen die de werkgever mag stellen moeten relevant zijn voor de functie volgens de NVP Sollicitatiecode. De werkgever mag vragen naar de gezondheid als gezondheid belangrijk is voor de functie. Net als dat een werknemer met te veel schulden, beter maar niet een functie kan hebben waarin hij makkelijk omkoopbaar is of waarin veel geld door zijn handen gaat. Dan bind je de kat op het spek. Als de werkgever de antwoorden niet kan controleren en af moet gaan op de eerlijkheid van de werknemer, dan zal de juistheid van de antwoorden moeten blijken uit de praktijk van de arbeidsrelatie.

Omkoping op de loer

Neem het recente voorbeeld van een werknemer (46 jaar oud) die als inspecteur/FCM-analist in dienst komt bij de werkgever. In die functie moet hij ingepakt (met masker) werkzaam zijn. Fysiek zwaar werk. Ook ligt omkoping op de loer, dus daarom liever geen schulden. Tijdens de sollicitatie had de werkgever gevraagd of de werknemer gezond was en of hij schulden had. De werknemer antwoordde dat hij fysiek en financieel gezond was.

Na anderhalve maand na indiensttreding meldt de werknemer zich ziek vanwege chronisch hartfalen. Na een maand komt de werkgever erachter dat de werknemer tijdens het sollicitatiegesprek deze aandoening al had. Ook blijkt hij schulden te hebben. Enkele dagen later ontslaat de werkgever de werknemer op staande voet wegens onjuiste antwoorden over gezondheid en schulden. De kantonrechter vindt het ontslag voortvarend gegeven en acht de verzwijging van het hartfalen en schulden een dringende reden voor het ontslag. De werknemer heeft de werkgever onjuist ingelicht.

Voorman uiterst rechtse studentenbeweging

In het nieuws was Donald Pols, de oud-directeur van Milieudefensie, wiens overstap naar Tata Steel veel stof deed opwaaien. Wel vervelend dat hij als jongeling voorman was van een uiterst rechtse studentenbeweging in Zuid-Afrika, ASF. Voor hem heel lang geleden, maar nu vindt Tata dat zij hem hiervoor terecht kunnen ontslaan na 1 dag in dienst te zijn geweest.

Ontsloeg Tata hem in zijn proeftijd? Dan ben je vogelvrij, maar mag je nog steeds niet discrimineren op politieke overtuiging, hetgeen tot een schadevergoeding kan leiden. Had Pols gejokt over zijn verleden? Maar heeft men er wel naar gevraagd? Dat lijkt niet het geval, want anders had Tata hem niet aangenomen. Het verleden van Pols was redelijk makkelijk te achterhalen, is gebleken. Dit onderzoek heeft Tata kennelijk ook niet gedaan.

Had Pols geen proeftijd, dan is het ontslag niet zonder risico voor Tata, omdat Pols aangeeft dat het een uitdrukkelijk verlaten politieke overtuiging is. Hij had deze jeugdzonde niet hoeven te vertellen als relevante informatie voor de uitoefening van zijn functie bij Tata, gezien zijn staat van dienst bij Milieudefensie. Pols is inmiddels een publiek figuur geworden. Tata had hem om die reden in dienst genomen. De grond voor het ontslag van Pols is juridisch dun ijs, ook al vangen hoge windturbines veel wind.