Gemeente kan jongeren amper binden wegens onvoldoende doorgroeiperspectief

In bijna alle beroepen is nu sprake van krapte
Om jongeren te behouden moeten gemeenten hen goed laten instromen en ontwikkelen en de kennis en ervaring van oudere medewerkers behouden en tijdig overdragen. Dat concludeert de nieuwste Personeelsmonitor Gemeenten. Het aantrekken van jongeren lukt wel beter.

Beeld: Shutterstock

Journalist Wouter Boonstra zette de uitkomsten op een rijtje voor Binnenlands Bestuur. Gemeenten slagen er beter in om jongeren te werven: 45 procent van de instroom is jonger dan 35 jaar. Tegelijkertijd is ook een kwart van de vertrekkende medewerkers jonger dan 35 jaar.

Onvoldoende doorgroeiperspectief is de voornaamste reden. Verder is opvallend dat 46 procent van alle vertrekkers korter dan drie jaar in dienst is.

Vergrijzing blijft

Maar deze extra inspanning vertaalt zich vooralsnog niet in concrete resultaten, want zowel het aandeel stagiairs, trainees en werkervaringsplekken als het aandeel jonge medewerkers met een contract van minimaal een jaar in de bezetting bleven nagenoeg stabiel of daalde licht.

Het verzuim bij gemeenten blijft structureel hoger dan in veel andere (publieke) sectoren en neemt ook sneller toe, laat de monitor zien. De stijging zit vooral in langdurig verzuim. Dat nam toe van 5,2 naar 5,6 procent. Het aantal medewerkers dat langer dan een jaar ziek is, steeg van 1,77 naar 2,12 per 100 medewerkers.

De stijging is zichtbaar in alle groepen, maar valt vooral op bij medewerkers tussen de 25 en 45 jaar en bij vrouwen. Werkdruk en stress zijn de op één na belangrijkste oorzaak van langdurig verzuim (67 procent), na fysieke omstandigheden (73 procent).

Privéomstandigheden spelen een steeds grotere rol bij langdurig verzuim. Meer dan de helft van de gemeenten (55 procent) noemt dit nu als één van de drie belangrijkste oorzaken.

Verschuiving naar verzuimpreventie

Dit laat volgens de onderzoekers zien dat verzuim steeds vaker samenhangt met complexere oorzaken, zoals werkdruk en langdurige belasting. Binnen gemeenten verschuift de aandacht ook meer van verzuimbegeleiding naar preventie, het persoonlijk welzijn en het beter organiseren van werk en ondersteuning.

Het aandeel gemeenten dat in 2025 maatregelen nam om de werkdruk te verlagen, steeg opnieuw: van 67 naar 72 procent. Meest genomen maatregelen zijn: het voeren van gesprekken/coaching, aandacht voor persoonlijk welzijn (van 48 naar 55 procent) en het uitbreiden van de formatie/bezetting.

Beleidsplan vitaliteit

Verder had 63 procent van de gemeenten een beleidsplan vitaliteit, 26 procent werkt hier nog aan. De meest ingezette instrumenten zijn: het aanbieden van workshops (78 procent) en het stimuleren van de dialoog over vitaliteit (76 procent).

De opgave voor de komende jaren is volgens de onderzoekers om de aandacht hiervoor vast te houden en het nemen van maatregelen structureel door te zetten, zodat verzuim duurzaam afneemt en medewerkers inzetbaar en gezond blijven.

LEES OOK:

Wekelijks de CHRO-nieuwsbrief ontvangen net als 6000+ HR-leiders die u voorgingen?