Opinie: “HR, doe een stap terug naar de basis en ga met de employee journey aan de slag”

Beeld: CHRO

Dat een op de vijf medewerkers regelmatig ‘burn-outachtige’ klachten heeft, heeft tenslotte ook een oorzaak. Geen enkele medewerker ‘kiest’ daarvoor; iedereen wil tenslotte graag met plezier werken.

We zetten als HR dan ook alles op alles om hand in hand met leidinggevenden de employee experience zo optimaal mogelijk te maken. En we nemen daar ook de tijd voor want we weten ook dat gelukkige medewerkers leiden tot gelukkige klanten en dat betekent een flinke impuls voor productiviteit.

De harde realiteit is anders

Excuus voor de cynische ondertoon. Die komt niet alleen voort uit de cijfers m.b.t. verzuim, burn-outklachten, instroom in de Wia maar ook dat we ‘investeren in medewerkers’ maar blijven ‘ontdekken’ als oplossing voor organisatieverbetering.

Natuurlijk ben ik het volledig eens met dat uitgangspunt, maar laten we het dan ook met alle macht en kracht doen.

En als ik dan lees (Financieel Dagblad/persoonlijk; 19 september uit het Berenschot HR-trendsonderzoek) dat HR-professionals tijdgebrek als belangrijkste factor noemen waarom de organisatie niet structureel aan de medewerkerservaring werkt en 28% zelfs aangeeft dat er onvoldoende kennis aanwezig is om eraan te werken, zakt de moed me wel in de schoenen.

Kennelijk schenken we als HR niet eens meer oude wijn in nieuwe zakken maar voldoen ook de oude nog

Want uiteindelijk is het niet meer en minder dan met elkaar in gesprek zijn over wat er goed gaat en beter zou kunnen en hoe we dat ook samen kunnen doen. Wat voor kennis is daarvoor nodig (behalve basale gespreksvaardigheden)?

Sinds het allereerste ontstaan van iets dat we nu als ‘arbeidsverhoudingen’ aanduiden, is het duidelijk dat aandacht voor mensen loont, simpelweg vanuit wederkerigheid. ‘Wie goed doet, goed ontmoet’ is een (wellicht uit de mode geraakte) uitdrukking die dat goed weergeeft.

En als dat niet gebeurt, dan komt het hele managementarsenaal er aan te pas, door ‘aan te sturen’, ‘te motiveren’, ‘zelf te organiseren’ (met andere woorden, zoek het maar uit), veel ’te stroomlijnen en te zwaluwstaarten’, ‘synergie en toegevoegde waarde te creëren’,  ‘accountabilities te verhelderen’, [1] et cetera.

De standaardagenda van HR

Ik was benieuwd wat het bovengenoemde trendonderzoek dan nu liet zien. Zou er eindelijk een doorbraak in HR te zien zijn? Integendeel, er is eerder sprake van een afgestofte agenda die we al jaren uit de mottenballen halen. De belangrijkste conclusie? Door krapte op de arbeidsmarkt ligt de focus op behoud van mensen en benutting van hun talenten.

En we gaan dat doen door inzetbaarheid, vitaliteit en verzuim, leren en ontwikkelen en strategische personeelsplanning. Kennelijk schenken we als HR niet eens meer oude wijn in nieuwe zakken maar voldoen ook de oude nog.

Waarom is HR de belemmerende factor (nota bene door tijdgebrek en te weinig deskundigheid) om met de employee journey aan de slag te gaan?

Het rapport probeert er nog wel een draai aan te geven door te vermelden dat de HR-respondenten wel een ‘modernere employee experience nastreven om medewerkers te behouden’.

Als de modernere employee experience nu wel inhoudt dat medewerkers wordt gevraagd of het werk bij hen past, of ze in staat worden gesteld om dat goed (naar eigen inzicht) te doen en of ze worden gerespecteerd en gewaardeerd, dan is het goed. Maar ik houd mijn hart vast. Ook ons vak zit vol met kretologie en ook managementjargon en talloze jeukwoorden.

Vaardigheden als basis voor werk

Ik lees nu terug en lees een wat zeurderig stukje over de stand van zaken in HR. Is er dan niet iets hoopvols te melden? Gelukkig wel (in het kader van uw ‘reader experience’), want in het onderzoek komt ook naar voren dat er meer aandacht is voor skillsgericht organiseren en werken. Daar moeten we als HR veel meer op inzetten.

Mensen werk laten doen dat bij hen past en een beroep doet op hun vaardigheden, zorgen dat ze daarbij autonomie hebben en dat ze door de combinatie van die twee ook eigen leren kunnen versterken. Dan hoeft er ook niet meer te worden aangestuurd en gemotiveerd.

Belangrijke basiscondities voor HR

Hoe we dat voor elkaar krijgen, is onder meer door zelf een stap terug te doen. Want waarom is HR de belemmerende factor (nota bene door tijdgebrek en te weinig deskundigheid) om met de employee journey aan de slag te gaan? Er zijn geen simpele oplossingen, maar als wij nu overal gaan zorgen voor een aantal belangrijke basiscondities, dan komen we al een heel eind verder.

Stel ‘human’ voorop en niet ‘resource management’

Ik noem ze maar weer even. Om te beginnen goed management[2]. Benoem alleen mensen in dit soort functies die belangstelling voor mensen hebben en in meerdere opzichten (aard, kennis en gedrag) bescheiden zijn. De gemiddelde manager scoort te hoog op narcisme en daarmee komen we niet verder in onze employee experience pogingen.

Daarnaast door gelijkwaardigheid als kernwaarde volledig te omarmen[3]. Een organisatie is een samenwerkingsverband van mensen die met elkaar alleen maar tot bloei kunnen komen. Luister dan ook naar iedereen!

En tenslotte door de net genoemde vaardigheidsbenadering die ook aan gelijkwaardigheid is gerelateerd. Kijk en vraag uit oprechte belangstelling naar de ander als mens en zijn/haar kwaliteiten en drijfveren en kijk van daaruit naar inhoud en organisatie van het werk, inzetbaarheid en ontwikkeling. Met andere woorden, stel ‘human’ voorop en niet ‘resource management’.

[1] Lees columns van Japke d. Bouma en ‘Inburgeringscursus voor managers’ van Joop Swieringa.

[2] HR Praktijk, 4 december 2019; Molenaar en Boonstra, HR moet kwaliteit van leidinggevenden gaan bewaken.

[3] CHRO 13 december 2023; Jan Tjerk Boonstra, Patrick van der Voorn en Wessel Exterkate,  gelijkwaardigheid als motor voor verandering.

LEES OOK:

• Kim Teunis, CHRO Enexis: “Naar mijn overtuiging maakt rondlopen op een vestiging HR-businesspartners beter”
• HR-strategie: “De relatie met de medewerker dient als strategisch instrument voor de corporate agenda”
• Nederland is ziek; HR doe er wat aan!

Wekelijks ook de CHRO-nieuwsbrief ontvangen? 7000 HR-leiders gingen u voor!