Podcastserie leiderschap (6) – Annick Mantoua: “Ik voelde me niet anders. Anderen behandelden mij als anders”

Beeld: STMPD Studios

“Ik voelde mezelf niet anders. Ik wist dat ik anders was doordat anderen me anders behandelden”, vertelt Annick Mantoua in de zesde aflevering van Exceptionals: The Podcast.

Mantoua werd geboren in Seoul en kwam toen zij drie maanden oud was als geadopteerd kind naar Nederland. Als jong kind dacht zij, zoals de mensen om haar heen, dat zij blond haar en blauwe ogen had. Pas door vragen en opmerkingen van anderen werd zij zich bewust van haar uiterlijk en positie als buitenstaander.

Die ervaring ging verder dan zichtbaar anders zijn. Het besef dat haar leven ergens anders was begonnen, bracht haar al vroeg bij vragen waar veel andere kinderen niet over hoefden na te denken. Wie zijn mijn ouders? Waar kom ik vandaan? Waarom is mijn leven op deze manier begonnen?

Leren kijken naar wat niet vanzelfsprekend is

Voorafgaand aan het gesprek vulde Mantoua de Identity Intelligence™ Assessment in. Haar profiel wijst op een outsider identity: een identiteit die kan ontstaan wanneer iemand ervaart dat een systeem niet voor iedereen op dezelfde manier werkt.

Daaruit kan exclusion intelligence groeien, het vermogen om te herkennen wie of wat buiten beeld blijft en waar verandering nodig is. Mantoua herkent vooral de sterke drijfveer voor rechtvaardigheid. Die loopt als een rode draad door haar loopbaan.

Ze begon haar carrière als consultant, een route die in haar omgeving bijna vanzelfsprekend leek. Maar de strikte verwachtingen over hoe zij zich moest kleden, gedragen en uitdrukken, pasten niet bij haar. Tegelijkertijd ging zij als vrijwilliger aan de slag bij de Voedselbank Amsterdam, waar ze later twee stadsdelen coördineerde.

Daar ontdekte ze een professionele wereld die ze daarvoor nauwelijks kende. Werk kon ook direct bijdragen aan een sociaal doel. Het bracht haar uiteindelijk via verschillende maatschappelijke initiatieven naar De Gezonde Stad, waar ze vanaf 2020 directeur was, en later naar Pakhuis de Zwijger.

Sinds september 2024 is zij daar directeur-bestuurder, met rechtvaardigheid als centraal uitgangspunt voor de koers van de organisatie.

Thuiskomen in een gemiste cultuur

Toen ze begin twintig was, ging Mantoua voor het eerst terug naar Zuid-Korea. Zodra ze landde, voelde ze meer rust in haar lichaam. Het was moeilijk precies te verklaren, maar de plek voelde als thuis.

In de jaren daarna leerde zij de cultuur beter kennen en bouwde zij een relatie op met haar biologische familie. Daardoor kon zij een deel van haar oorsprong dat tijdens haar jeugd had ontbroken opnieuw in haar identiteit opnemen.

Dat proces veranderde ook hoe zij naar verschil en zichtbaarheid keek. Lange tijd zag ze haar achtergrond niet als iets wat haar leiderschap sterker kon maken. Toen Nancy Poleon van BrandedU haar erop wees dat zij een rolmodel kon zijn, vroeg Mantoua aanvankelijk: waarom ik?

Langzaam begreep zij dat zichtbaarheid niet alleen over haarzelf ging. Wanneer mensen nauwelijks leiders zien die op hen lijken of een vergelijkbaar verhaal hebben, kan één zichtbaar voorbeeld hun beeld van wat mogelijk is veranderen.

De schaduwkant van gedrevenheid

De drijfveer voor rechtvaardigheid heeft Mantoua veel gebracht, maar kent ook een keerzijde. In haar eerdere leiderschapsrol werkte zij bijna voortdurend. Ze raakte gefrustreerd wanneer anderen hun werk niet met dezelfde intensiteit benaderden en voelde zich persoonlijk verantwoordelijk om onrecht op te lossen.

Op een bepaald moment zag ze dat niet alleen de wereld of haar collega’s hoefden te veranderen. Ook zijzelf had iets te leren.

Hard werken was niet genoeg. Ze moest dichter bij haar innerlijke kompas blijven, haar emoties leren herkennen zonder er volledig door te worden overgenomen en beter luisteren naar wat spanning in haar lichaam vertelde. Somatisch werk hielp haar om die signalen eerder op te merken.

Ook haar leiderschap veranderde. Waar zij eerder snel zelf problemen oploste, probeert ze nu bewuster te vertragen, anderen te betrekken en verantwoordelijkheid te delen. “Ik ben hier om de organisatie verder te helpen”, zegt ze. “Niet om mezelf onmisbaar te maken.”

Comfortabeler worden met het ongemak

Mantoua ziet haar volgende ontwikkelstap helder. Wie werkelijk iets wil veranderen, moet gesprekken voeren die niet comfortabel zijn. Dat vraagt niet alleen dat leiders maatschappelijke thema’s agenderen, maar ook dat zij persoonlijk iets van zichzelf inbrengen.

Dit podcastgesprek is daar voor haar een voorbeeld van. Praten over rechtvaardigheid in algemene termen voelt veiliger dan vertellen hoe adoptie, uitsluiting en haar zoektocht naar haar oorsprong haarzelf hebben gevormd. Toch kan juist dat persoonlijke verhaal anderen helpen begrijpen waarom verandering nodig is.

Daar komt de kern van haar Identity Intelligence-profiel samen met haar huidige rol. Mantoua is niet alleen gekwalificeerd door haar opleiding en werkervaring. Wat zij vanaf jonge leeftijd heeft moeten waarnemen, bevragen en navigeren, is ook onderdeel geworden van de manier waarop zij leidinggeeft.

Juist omdat zij zelf heeft ervaren hoe het is om buiten de norm te vallen, ziet zij scherper wat nodig is om een organisatie en samenleving te bouwen waarin meer mensen werkelijk kunnen bijdragen.

Beluister de volledige aflevering op Spotify of bekijk het gesprek op YouTube.

Ontdek je eigen Identity Intelligence™: iedere gast doet vooraf het assessment. Ontdek hier jouw eigen origin story.

Exceptionals: The Podcast wordt geproduceerd in samenwerking met Sijthoff Media en STMPD Studios en verschijnt via Spotify, Apple Podcasts, YouTube en de kanalen van CHRO.nl.

LEES EN LUISTER OOK:

• Podcastserie leiderschap (5) – Prins Constantijn van Oranje: “Aannames zijn de bron van alle mislukkingen”
• Podcastserie leiderschap (4) – Corinne Aaron: “Ik heb mezelf voortdurend opnieuw moeten opbouwen”
• Podcastserie leiderschap (3) – Matthijs Welle: “Ik maak me zorgen over wat macht met mijn moraal doet”