SCP: mantelzorgers ervaren hoge druk en gericht beleid is nodig, ook van werkgevers

Beeld: Shutterstock

Van de bijna 3 miljoen mantelzorgers met een grote zorgtaak geeft 42 procent meer dan acht uur per week zorg of is de centrale verzorger van een naaste. De combinatie met betaald werk, een gezin en andere verantwoordelijkheden kan daardoor zwaar zijn.

Mantelzorgers geven aan behoefte te hebben aan werkgevers die meer rekening houden met hun situatie

Mantelzorgers met een grote zorgtaak hebben vaker te maken met verminderd welzijn, maken vaker kosten en kunnen betaald werk en zorg moeilijk combineren. Dit kan leiden tot minder werkuren of uitval.

Veel Nederlanders die nu geen mantelzorg geven, zijn wel bereid om te helpen. Ongeveer driekwart staat hiervoor open, maar slechts een kwart heeft naar eigen zeggen voldoende tijd én voelt zich gezond genoeg om een ander te helpen. Ook van de huidige mantelzorgers zegt 42 procent meer te willen doen als de situatie daarom vraagt.

Het SCP waarschuwt daarom om deze bereidheid niet te gebruiken als argument om formele zorg af te bouwen. Willen helpen betekent niet automatisch dat mensen daar ook de tijd, energie en gezondheid voor hebben.

Betere randvoorwaarden nodig

Volgens het SCP is meer ondersteuning nodig om mantelzorgers te ontlasten. Beschikbare ondersteuning is nu vaak versnipperd, met verschillende loketten voor de mantelzorger en de persoon voor wie wordt gezorgd. Mantelzorgers met een grote zorgtaak hebben behoefte aan voldoende en proactieve professionele hulp en aan een gelijkwaardige samenwerking met zorgprofessionals.

Ook werkgevers maken deel uit van de randvoorwaarden. Mantelzorgers geven aan behoefte te hebben aan werkgevers die meer rekening houden met hun situatie, zodat zij hun zorgtaken beter kunnen combineren met werk.

“Je moet het goed gaan organiseren, zodat mensen kunnen blijven functioneren”

Het SCP pleit daarnaast voor een passend basisaanbod van gemeentelijke ondersteuning, langer betaald mantelzorgverlof en investeringen in zogenoemde buurtverbinders.

Grote verschillen tussen gemeenten

MantelzorgNL onderschrijft de conclusies van het SCP. Volgens bestuurder Esther Hendriks laat het rapport helder zien wat mantelzorgers nodig hebben. “Je kunt niet blijven stapelen op het bord van de mantelzorger”, zegt zij. “Je moet het goed gaan organiseren, zodat mensen kunnen blijven functioneren.”

MantelzorgNL wijst daarbij op grote verschillen tussen gemeenten in de ondersteuning die mantelzorgers krijgen. Iedere gemeente voert een eigen beleid, waardoor de beschikbare hulp per gemeente kan verschillen.

Naar schatting zijn er een half miljoen jonge mantelzorgers en neemt de overbelasting in deze groep toe

Volgens Hendriks zijn er wel landelijke afspraken, maar blijven de verschillen groot. “Het is niet anders om een vader met dementie te hebben in Maastricht of Groningen.”

MantelzorgNL pleit daarom voor meer erkenning en betere afspraken over wat er gebeurt als mantelzorgers tijdelijk niet in staat zijn om de zorg te leveren. Ook jonge mantelzorgers verdienen volgens de belangenvereniging meer aandacht.

Naar schatting zijn er een half miljoen jonge mantelzorgers en neemt de overbelasting in deze groep toe. Voor hen speelt ook de combinatie van mantelzorg en studie een belangrijke rol.

Ook werkgevers worstelen met combinatie werk en mantelzorg

Het SCP onderzocht eerder dit jaar specifiek hoe werk en mantelzorg beter kunnen worden gecombineerd. Uit dat onderzoek bleek dat werkgevers bereid zijn om werkende mantelzorgers te ondersteunen, maar niet altijd voldoende kennis hebben over bijvoorbeeld verlofmogelijkheden, flexibiliteit en andere manieren om ondersteuning te bieden.

Het nieuwe SCP-onderzoek maakt duidelijk dat naast ondersteuning op de werkvloer ook bredere randvoorwaarden nodig zijn om mantelzorgers daadwerkelijk te ontlasten.

LEES OOK:

• Amber Hackmann, verzuim- en re-integratiespecialist: “Schrok van bejegening die ik zélf kreeg”
• PGGM verdubbelt verlof voor mantelzorgers
• Misvattingen over werk en mantelzorg staan oplossingen in de weg

Wekelijks ook de CHRO-nieuwsbrief ontvangen? 7000 HR-leiders gingen u voor!