Opinie: Strategische discussie in organisatie mist vaak de kernvraag: what’s your problem?

Beeld: CHRO

Vraagstukken rondom strategische personeelsplanning liggen meer dan ooit in boardrooms onder een vergrootglas, alleen al door verstrekkende arbeidsmarktontwikkelingen en -voorstellen van de overheid.

Voor CHRO’s, HR-directeuren en beleidsbepalers bestaat een uitgelezen kans om als strategisch partner op te treden

Ervaring leert echter dat bij de strategische gedachtenvorming gehanteerde probleemstellingen en risicoanalyses geregeld de feitelijke lading niet dekken. Hierdoor kunnen organisaties in continue transformatieprocessen belanden, waarin effectief weinig verandert.

Een organisatie kan zelfs de verkeerde kant op lopen, waardoor beoogde organisatiedoelstellingen louter verder buiten bereik raken.

Problem framing

Onderzoek van besluitvormingsdeskundige Paul Nutt toont aan dat een aanzienlijk deel van de strategische besluitvormingsprocessen in organisaties suboptimaal verloopt door een gebrek aan initiële problem framing. Er bestaat een natuurlijke neiging om snel naar oplossingen te grijpen, nog voordat het onderliggende probleem adequaat is ontleed. 

De harde realiteit is dat de kwaliteit van de besluitvorming valt of staat met de kwaliteit van de voorbereiding. Een gebrekkige probleemanalyse leidt onherroepelijk tot onjuiste uitkomsten en executie, en daarmee niet de beoogde resultaten.

Structuur via het E5-Framework

Om signalen effectief te vertalen naar strategisch beleid, helpt het om het besluitvormingsproces zorgvuldig te structureren. Het E5 Framework van Binder & Watkins kan hiervoor zowel op organisatie- als op macroniveau een bruikbaar analytisch model bieden. Toegepast op macro-niveau c.q. de beleidsvorming rondom het flexdossier:

• Expand: verbreed de initiële blik; stel voorbarige oordelen even uit en bekijk de uitdaging vanuit een breder perspectief. In plaats van te brainstormen over oplossingen, kun je beter aan ‘frame-storming’ doen en vragen stellen als ‘wat als…?’ en ‘hoe zouden we…?’. Zo leg je verborgen aannames en blinde vlekken bloot door de kwestie vanuit verschillende invalshoeken te bekijken.
• Examine: onderzoek de feiten en cijfers grondig. In grote dossiers ontbreekt opvallend vaak kwantificering van essentiële zaken. Zo ontbreken harde cijfers over de exacte omvang van malafide uitzendbureaus en schijnzelfstandigen in het flexdossier. Zonder deze nulmetingen worden doelstellingen ideologisch in plaats van SMART geformuleerd, waardoor effectieve sturing onmogelijk wordt.
• Empathize: breng de belangen van alle betrokkenen in het krachtenveld in kaart. Zorg dat de dialoog representatief is voor de gehele populatie. Veel beleid strandt omdat men uitsluitend de excessen als uitgangspunt neemt. De stem en de belangen van de overgrote, bonafide meerderheid van zzp’ers en opdrachtgevers worden nauwelijks gehoord, waardoor maatregelen contraproductief uitpakken voor de partijen die juist wel binnen de kaders willen opereren.
• Elevate: til het dossier van een puur operationeel, juridisch of politiek vraagstuk naar het strategische niveau van de langetermijnvisie op de arbeidsmarkt en de economie. Dit sluit aan bij de herhaaldelijke, fundamentele kritiek van onafhankelijke adviesorganen zoals de Raad van State, de Raad voor de Rechtspraak en het Adviescollege Toetsing Regeldruk. Hun adviezen om conceptwetsvoorstellen op cruciale onderdelen te heroverwegen, illustreren in optima forma dat regelgeving zonder brede maatschappelijke aansluiting en zuivere uitvoerbaarheid het risico op regeldruk vergroot in plaats van de gewenste duidelijkheid schept.
• Envision: formuleer realistische toekomstscenario’s op basis van objectieve ratio en data-analyse. Hierbij is het essentieel om de langetermijnkoers te bewaken en te waken voor ad hoc aanpassingen onder invloed van tijdelijke maatschappelijke druk, wat de consistentie en effectiviteit van het beleid kan ondergraven.

De strategische rol van HR en beleidsmakers

Voor CHRO’s, HR-directeuren en beleidsbepalers bestaat een uitgelezen kans om als strategisch partner op te treden. Door te sturen op een objectieve probleemstelling, te borgen dat de juiste expertises aan tafel zitten en analyses te funderen op harde data, wordt de besluitvorming naar een hoger niveau getild.

Een zorgvuldig geframede probleemstelling vormt het fundament voor een beheerste, effectieve uitvoering. Dit biedt het noodzakelijke ankerpunt om te kunnen vasthouden aan een stabiele strategie, onafhankelijk van de waan van de dag.

Hierdoor verschuift de focus definitief van reactieve korte-termijnbeheersing naar een duurzame inrichting van de organisatie, zowel privaat als publiek.

LEES OOK:

Opinie: Balans tussen centrale en lokale HR-teams in organisaties kan veel beter

Contextanalyse door HR helpt prioriteiten bepalen en zorgt voor een wendbaardere HR-strategie

Juridisch: Zzp’er toch werk-nemer? Vrijwaringsclausule vermindert schade-risico door naheffingen

Wekelijks de CHRO-nieuwsbrief ontvangen net als 6000+ HR-leiders die u voorgingen?