Tilburg University: traditioneel leiderschap niet geschikt voor dynamische werkomgeving

Beeld: CHRO

In sectoren zoals de gezondheidszorg, consultancy, IT en overheid werken professionals vaak tegelijkertijd aan meerdere projecten. Dit zogenaamde multiple team membership (MTM) komt steeds vaker voor. Maar leiderschapsmodellen sluiten hier meestal niet op aan.

Hoe geef je leiding wanneer medewerkers dagelijks wisselen tussen teams, rollen en deadlines? Wat hebben zij nodig om goed te blijven presteren in zo’n complexe omgeving? Tilburg University onderzocht hoe leiderschap zich kan aanpassen aan de realiteit van moderne werkstructuren.

Twee leiderschapssstijlen

Het onderzoeksteam (onderzoekers en studenten van de afdelingen organisatiewetenschappen en psychologie) vergeleek twee veelvoorkomende leiderschapsstijlen.

Charismatisch leiderschap waarbij de leider inspireert door visie en motivatie. En grensoverschrijdend leiderschap waarbij de leider actief verbindingen bouwt tussen teams, informatie-uitwisseling stimuleert en samenwerking bevordert.

Er namen 118 studenten deel aan een realistische simulatie van een cyberaanval op twee banken. Ze voerden een ontcijferingsopdracht uit en schakelden halverwege van het werken in een team naar een situatie met meerdere overlappende teams. De leiders waren getraind in een van de twee stijlen.

Grensoverschrijdend leiderschap effectiever

Studenten kregen niet alleen inzicht in leiderschap, maar leerden ook hoe gedrag en context elkaar beïnvloeden in projectmatige omgevingen onder hoge druk. De resultaten spreken voor zich, vinden de onderzoekers: in situaties waarin medewerkers aan meerdere projecten tegelijk werken, blijkt grensoverschrijdend leiderschap het meest effectief.

Leiders die actief de informatie-uitwisseling bevorderen, teams op elkaar afstemmen en rollen en verantwoordelijkheden helder maken, verbeteren de prestaties aanzienlijk.

In klassieke teamsituaties — wanneer medewerkers slechts aan één team werken — was er geen significant verschil tussen charismatisch en grensoverschrijdend leiderschap. Maar in de complexere MTM-structuur was charismatisch leiderschap minder geschikt. De conclusie: context doet ertoe – effectief leiderschap sluit aan bij de manier waarop werk is georganiseerd.

Concrete handvatten

Dit onderzoek heeft duidelijke implicaties voor organisaties die werken met projectteams, matrixstructuren of flexibele werkvormen, vinden de onderzoekers. Het toont aan dat verschillende werkstructuren vragen om verschillende leiderschapsaanpakken. Ook biedt het concrete handvatten voor training en ontwikkeling van projectleiders.

Het draagt volgens de onderzoekers van Tilburg University ook bij aan een dieper begrip van hoe prestaties en samenwerking onder druk versterkt kunnen worden.

“Mensen, ideeën en middelen actief met elkaar verbinden is niet alleen waardevol voor het individu, maar ook voor de prestaties van het gehele team. In de dynamische werkomgeving van vandaag geldt: samenwerken voorbij het team komt zowel het individu als de groep ten goede.”

Bron: Tilburg University

LEES OOK:

• René Brouwers, directeur Great Place To Work: “Een prettige cultuur is het effect van goed leiderschap”
• Leiderschap: hoe de persoonlijke waarden te identificeren waar je werkelijk voor staat
• Directeur HR ProRail Martine Lanser over de échte leiderschapscrisis en hoe zij die aanpakt